Kundalini is een woord uit het Sanskriet dat letterlijk 'de opgerolde' betekent. Het verwijst naar een kleine spiraalvormig opgerold energiekanaaltje aan de basis van de ruggengraat in de stuit. Niet de stuit in het fysieke lichaam maar de energetische dubbelganger ervan, het energielichaam. Dit spiraalvormig kanaaltje is niet groter dan een halve centimeter en bestaat uit drieeneenhalve winding. Uit de bovenkant van deze spiraal stroomt een onzichtbare energie: de kundalini-energie. Deze energie kan door vele kanalen in het energielichaam stromen en ook uitstromen in de aura. Met het energielichaam wordt een niet zichtbaar lichaam van niet-stoffelijke aard bedoeld. Het is waar te nemen via het innerlijk gevoel of via het (getrainde) 'geestesoog'.
De grootste energiekanalen (zie figuur)liggen in het energielichaam ter hoogte van de ruggengraat in het fysieke lichaam. Niet alleen in de stuit maar ook in de kruin en erboven, en ook onder de stuit in de aura zijn nog meer centra gesitueerd. In totaal zijn er acht kundalinicentra die op een rechte, verticale lijn liggen. Deze centra zijn niet hetzelfde als de chakra's maar de kundalini-energie kan wel door deze chakra's stromen en een chakra op die manier activeren. Het kundalinicentrum in de stuit ligt zo dicht bij het eerste (of wortel)chakra dat deze vaak als ??n chakra worden beschouwd.
De kundalini-energie werkt door in alle aspecten van iemands leven, zowel het lichamelijke, het emotieleven, het mentale als het spirituele leven. Bij grote veranderingen in iemands leven zal het kundalini-energiesysteem doorgaans extra actief zijn en meehelpen deze veranderingen te realiseren.
Verschillende auteurs van boeken over kundalini-energie geven verschillende beschrijvingen van de werking van deze energie. Zo wordt ze omschreven als een creatieve energie, een transformatieve energie, een genezende energie of een krachtenergie. Deze energie doet, naast andere energieen, onder gewone omstandigheden zijn werk zonder dat we dat merken of als kundalini-energie herkennen.
De kundalini is net zo onlosmakelijk met ons leven verbonden als ons energielichaam, de aura of de chakra's en is ook essentieel voor het leven. Deze energie helpt op fysiek niveau mee aan de vorming en ontwikkeling van het lichaam tijdens het gehele leven. Bij ziekte of onbalans kan de kundalini in actie komen om te helpen bij de genezing. Ze kan het emotieleven en het gedachteleven versterken of soms ook verstoren. Ze kan op een spiritueel niveau tot piekervaringen leiden en kan helpen om momenten van eenwording te realiseren (wat voor iemand een verlichtingservaring kan zijn). Naarmate het kundalini-energiesysteem zich verder ontwikkelt, opent deze vele deuren voor spirituele ontwikkeling. Ze kan zo iemand helpen bewust contact te maken met het innerlijke licht al is de kundalini-energie niet zelf dat licht. Het op een meditatieve manier werken met kundalini-energie wordt zo een weg naar innerlijke realisatie. De vorm en mate van innerlijke realisatie zal per persoon kunnen wisselen en zich 'voortgaande op het pad van spirituele ontwikkeling' verder ontwikkelen.
Kundalini-energie is niet beperkt tot mensen. Ook planten, dieren en zelfs hemellichamen beschikken over een kundalini-systeem. In het laatste geval wordt in de Indiase filosofie wel gesproken van de mahakundalini, de 'grote kundalini'.

